GÓC CẢNH BÁO: Khi đau bụng, phản xạ nào chúng ta cần có?

Dau bụng vì đau dạ dày hay bị viêm ruột thừa khác nhau ở chổ nào?



Cách đây 3 ngày, trong đêm Bs nhận được cuộc gọi từ anh, anh cho biết đang bị đau bụng vùng thượng vị => Bs hướng dẫn anh vào Việt Đức để những đồng nghiệp thăm khám và chẩn đoán. Ban đầu ai cũng nghĩ anh bị viêm dạ dày nhưng rồi kết quả chụp chiếu về cho thấy ruột thừa của anh đang bị viêm doạ vỡ => Anh được mổ cấp cứp trong đêm. Cũng trong tuần vừa qua, một người anh khác của Bs cũng nhập viện Việt Đức mổ cấp cứu lúc nửa đêm vì viêm ruột thừa. Và trước đó anh cũng đã được nhập viện theo dõi tại một đơn vị y tế khác với chẩn đoán viêm dạ dày do cơn đau khởi phát ở vùng thượng vị và gần như chưa khu trú về hố chậu phải. Thực sự vì hai anh thuận lợi khi đều ở gần những trung tâm y tế lớn => các Bs phát hiện & xử lý kịp thời. Bs đang nghĩ đến những tình huống bệnh nhân ở vùng sâu, vùng xa hoặc những nơi các Bs chưa có nhiều kinh nghiệm chẩn đoán và theo dõi => viêm ruột thừa có để để trễ và gây ra những biến chứng nguy hiểm hay không?

Anh chị ơi, mọi người có thừa nhận với Bs rằng hầu hết trong chúng ta đều nghĩ viêm ruột thừa thì luôn luôn phải khởi đau vùng hố chậu phải và vì vậy, khi cơn đau xuất phát ở thượng vị, ở giữa rốn, ở hạ vị hay thậm chí ở dưới gan…hầu như ít ai nghĩ đến nguyên nhân viêm ruột thừa tromg khi viêm ruột thừa là một trong những cấp cứu ngoại khoa thường gặp nhất và nó cũng thuộc nhóm “Muôn hình vạn trạng” nhất.
Anh chị ơi, để mọi người hiểu & cảnh giác hơn với căn bệnh cấp cứu vô cùng hay gặp này. Bs xin anh chị 5 phút nhé!

1. Viêm ruột thừa hầu như không để lại hậu quả gì đặc biệt nếu chúng ta phát hiện & phẫu thuật sớm. Tuy nhiên nếu chúng ta chủ quan để muộn lại vô cùng nguy hiểm vì khi ruột thừa vỡ => tình trạng nhiễm trùng nhiễm độc lan rộng khắp ổ bụng => rất dễ sốc nhiễm trùng nhiễm độc-tử vong, đặc biệt là ở trẻ nhỏ & người già.

2. Xin mọi người đừng suy nghĩ viêm ruột thừa phải là đau ở hố chậu phải vì rất nhiều các trường hợp viêm ruột thừa nhưng cơn đau lại khởi phát ở những vùng xa lạ như đau thượng vị (dễ nhầm viêm dạ dày), đau dưới mạng sườn phải (dễ nhầm viêm túi mật), đau vùng hạ vị (dễ nhầm viêm phần phụ, đau kỳ kinh, đau đại tràng…), đau quanh rốn (Dễ nhầm viêm hạch mạc treo, đau do sỏi thận-niệu quản-bàng quang-niệu đạo, đau do giun, do rối loạn tiêu hoá..) => Khi người thân chúng ta xuất hiện đau bụng, phản xạ trong đầu luôn cần nghĩ đến viêm ruột thừa dù vị trí đau có thể ở bất cứ nơi đâu của vùng bụng => cần đến bệnh viện để các bác sĩ thăm khám, siêu âm kỹ, chụp xquang bụng và làm một số xét nghiệm sớm nhất có thể, anh chị nhé! Thà làm xong không bị gì đặc biệt còn hơn nằm ở nhà & ôm một mối nguy cơ rất nguy hiểm có thể xẩy đến. Hơn nữa, với người cao huyết áp-người già…đau bụng còn có thể do khối phình động mạch chủ bụng doạ vỡ => đến viện để thăm khám loại trừ là rất cần thiết.

3. Viêm ruột thừa có nhiều thể rất khác lạ mà chúng ta cần lưu tâm, chúng bao gồm:

➢ Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ => rất khó phát hiện viêm ruột thừa => thường để muộn => tiên lượng nặng. Anh chị lưu ý khi trẻ quấy khóc, trớ, sốt cao, có thể rối loạn tiêu hoá => cần nghĩ đến viêm ruột thừa để làm các thăm khám loại trừ sớm nhất có thể.
➢ Với người già => cơ thể thường phản ứng rất mờ hồ khi bị viêm ruột thừa như sốt rất nhẹ hoặc hâm hấp sốt, đau âm ỉ không rõ ràng, người kêu mệt hơn thường ngày, tiêu chảy, ấn vùng hố chậu phải phản ứng đau nhiều khi cũng không rõ…=> anh chị cẩn thận vẫn nên cho đến viện thăm khám, siêu âm, xét nghiệm chẩn đoán loại trừ, anh chị nhé!
➢ Với phụ nữa có thai, đặc biệt 6 tháng đầu cũng hay bị “dính” viêm ruột thừa. Lúc này ruột thừa bị tử cung đầy cao lên đến giữa bụng hoặc thậm chí hạ sườn phải => cơn đau không còn là ở hố chậu phải nữa và nhiều lúc chúng ta còn nhầm với ốm nghén. Viêm đường tiết niệu cũng rất hay gặp ở phụ nữ có thai => anh chị cũng nên loại trừ nguyên nhân này khi xuất hiện cơn đau bụng đột ngột.
➢ Nhiều trường hợp ruột thừa không nằm vị trí bình thường mà lại quặt sau manh tràng => lúc này cơn đau sẽ ở vùng trên mào chậu phải và bệnh nhân rất đau khi co duỗi chân phải.
➢ Ngoài việc thường nằm ở hố chậu phải và những thể trên, ruột thừa còn có thể phi xuống tiểu khung, phi lên vùng dưới gan, phi vào trong khối thoát vị…=> triệu chứng rất đa dạng và khó chẩn đoán, anh chị ạ.

4. Thực sự thì chẩn đoán và cả phẫu thuật cắt ruột thừa nội soi rất nhanh và đơn giản nếu phát hiện sớm. Vấn đề mấu chốt đó chính là mỗi chúng ta hãy luôn nghĩ đến nó khi ai đó xuất hiện cơn đau bụng (Bất cứ vị trí nào trên bụng) + sốt hoặc trẻ em có biểu hiện sốt cao và quấy khóc.
5. Để dự phòng viêm ruột thừa, chúng ta cần lưu tâm mấy điều sau, anh chị nhé!
➢ Tăng cường sử dụng rau xanh-hoa quả-chất xơ và hạn chế sử dụng thịt đỏ.
➢ Vận động cơ thể thường xuyên, ưu tiên yoga-thiền-gập duỗi cơ bụng-lưng và uống nhiều nước => tránh nguy cơ táo bón.
➢ Tẩy giun sán 6 tháng/1 lần cho cả nhà.
➢ Luôn nghĩ đến viêm ruột thừa khi sốt-đau bất cứ vùng nào của bụng để tránh quá muộn, anh chị nhé!

Trên đây là những điều cơ bản Bs mong muốn gửi gắm đến anh chị về căn bệnh cấp cứu vô cùng hay gặp. Rất mong mọi người lưu tâm & cả SHARE giúp Bs tới cộng đồng, anh chị nhé! Vì với các bệnh lý nói chung & đặc biệt là bệnh lý viêm ruột thừa, Bs sợ nhất hai từ “Quá muộn”.
Trân trọng thật nhiều!

Bác sĩ Khánh

P/s: Hai người anh của Bs rất tâm huyết với cộng đồng, khi Bs đến thăm hai anh đều nhắc đi nhắc lại là em phải viết bài này để cảnh báo cho mọi người. Thực sự nếu ai cũng có tâm huyết chia sẽ đến cộng đồng như anh ấy mỗi khi trải qua những điều biết rằng ai đó đang cần => cuộc sống tươi đẹp biết bao, phải không anh chị? ❤️😊